Tarla ne zaman sürülmelidir? Ürüne göre nadas programı nasıldır?

Tarla ne zaman sürülmelidir? Ürüne göre nadas programı nasıldır?

Çiftçilikle uğraşan ya da bunu hobi olarak yapan kişiler tarlanın ne zaman sürülmesinin daha uygun olduğunu ve nadas programının nasıl uygulanması gerektiğini merak ediyor. Biz de haberimizde bu soruların yanıtlarına yer verdik. İşte detaylar...

Çiftçilik ile uğraşan ve bu işte deneyim sahibi olan kişiler tarlanın ne zaman sürülmesi gerektiğini oldukça iyi bilmektedirler. Lakin bu işe yeni başlayacak olanlar bu konular hakkında tam bilgiye sahip olmayabilirler. Biz de bu yazımızda konuya ilişkin bilgilere yer verdik. İşte detaylar…

Tarla ne zaman sürülür?

Eğer ki tarlanızdan yüksek verim almak istiyorsanız sürümünü güz döneminde yapmalısınız. Yaz için ekilecek ürünlere hazırlık güz döneminden yapılmalıdır. Bu yüzden yazlık ürünler için tarla sürümünü kesinlikle güzden yapmalısınız. Güz sürümü tarlanın suyu tutma açısından daha yüksek verimli olmasını sağlar hem ot için de tarlaya bakıp ot kapatmadan sadece 2-3 kere kazayağı çekerek iş bitirilir.

Ülkemizin her yerinde iklim farklılık gösterdiği için tarla çalışmaları da hava ve toprak sıcaklığına göre değişiklik göstermektedir. Toprağın ve havanın sıcaklığı göz önüne alındığı takdirde hasat ve ekim zamanları her bölgede farklı zaman dilimlerinde gerçekleşir. Mesela eğer ki sonbahar döneminde tarla sürülürse ilkbahar ile beraber tarlada çok fazla yabancı ot görülür ve sürekli olarak bu otlarla mücadele etmek gerekebilir. Bunun yanı sıra eğer ki tarla ilkbahar döneminde sürülürse tarlanın her yeri aynı olmayacağından dolayı bazı yerlere pulluklar batmayacak ve bazı yerler de çamurlu kalacaktır. Böyle bir durumda ise keseği eritmek ile uğraşılması gerekir.

Eğer ki tarlanızı sürüp toprak veriminin fazla olmasını istiyorsanız bu işlemi sonbaharda yapmanız gerekir. Bu sayede hem sap kalıntıları daha hızlı çürür hem de baharda yapılan sürümde kesek çıkar çamur olur onu ekime hazırlamak ise zor olacağından yağmurun yağmasını beklemek gerekmektedir.

Güz döneminde sürülen tarla ilkbahar zamanında otlansa da bunun çözümü de oldukça kolaydır. İki defa kaz ayağı çekildiği takdirde bir şey kalmaz. Yeşillenen otlar tarlaya azot bırakacak ve ikilemenin maliyeti dönüme 0.5 litre oda 2 lira yanı 3 kilo buğday parası 300 kilo verim aldığını düşünürsek %1 lik bir oran 2 kere yapsa %2 hem tarla tavında hazır olacak hem taban suyunu alacaktır. Bu şekilde güz sürümü yapıldığında istenen zaman da kuru da ya da yaşta ekim yapma şansı olacaktır.

  • Bahar döneminde yeşil bitki ekilecek tarlalarda “güz sürümü”
  • Nadasa bırakılacak tarlalarda ise “bahar sürümü” yapılmalıdır.

Aylara göre tarla sürüm faaliyetleri ise şu şekildedir:

Aylar

Tarla Zirai Sürüm Faaliyetleri

Ocak

Kışı ılık geçen yerlerde ilkbaharda ekilecek tarlalar sürülür ve açmalar yapılır. Ekimle

birlikte gübre verilmemiş tarlalara gereken gübreler verilir.

Şubat

Bazı ılık bölgelerde ilkbahar ekimleri için toprak işlemesi ce sürümü yapılır.

Mart

Toplu meyvecilik kurulacak sahalar ile eski tesisler sürülür ve gübrelenir.

Her türlü tarla ziraati için toprak işlemesine devam edilir. İşleme ile birlikte gübreleme yapılır.

Nisan

Nadas için toprak işleme nisan ayında başlar, ekim ayına kadar sürer.

Mayıs

Bahçelerde toprak işlemesi çapa ve sürüm şeklinde devam eder.

Toprak işlemesiyle birlikte ihtiyaç olduğu takdirde azotlu gübreler verilir.

Bağlarda toprak işlemesi çapa ve sürüm şeklinde devam eder.

Toprak işlemesiyle birlikte ihtiyaç olduğu takdirde azotlu gübreler verilir.

Bahçede her türlü bakım, taçlandırma, budama, uç alma, çap ve sulama işleri yapılır.

Haziran

Haziran ayında artık toprak sürümü bitmiş olmalıdır. Fakat anızlar bozularak da ikinci mahsul ekimi için toprak hazırlığı yapılmalıdır.

Temmuz

Hububat hasadı yapılmasının akabinde gölge tavında tarlaların sürümüne başlanması gereklidir.

Ağustos

Ağustos ayında hububat ve ayçiçeği anızlarında tarla sürümlerine devam edilmelidir.

Eylül

Eylül’ de artık her türlü güzlük ve bahar ekimleri için toprak sürümü ve hazırlığı yapılır.

Sürülmüş tarlalara ekim için ikileme ve üçlemesi yapılır.

Sürümle birlikte gübreleme de devam eder.

Hububat ve ayçiçeği anızlarında tarla sürümlerine devam edilir.

Ekim

Her türlü güzlük ve bahar ekimleri için toprak sürümü ve hazırlığı yapılır.

Sürümle birlikte toprakta geç erime yapan gübreler ile çiftlik gübreleri verilebilir. İkileme ve üçlemeler devam eder.

Sürme ve Zabrus için tohumluk ilaçlamaları yapılır.

Kasım

Her türlü güzlük ve bahar ekimleri için toprak sürümü ve hazırlığı yapılır.

Aralık

Bahar ekimleri için toprak sürümü ve hazırlığı yapılır.

Bunların yanı sıra toprak işleme ya da sürme zamanları ekim nöbeti sistemi kapsamında amaçlarına göre değişiklik gösterir. Mesela nadas uygulanan yerler için ilk sürüm erken ilkbahar döneminde toprak hava gelir gelmez yapılmalıdır. Bunun yanı sıra bir üründen tahıl ekilecek ise ürünün hasadının hemen arkasından sürüm yapılmalı ve tohum yatağı için hazırlık yapılmalıdır. Nadas işlemi ise genelde toprağın bir yıl ekilip, sonraki yıl dinlendirilmesi işlemidir. Türkiye topraklarında bu işlem yağışların yeterli olmadığı bölgelerde yapılır.

Ürün kapsamında nadas programı

Nadas işlemi, yağışın yetersiz olduğu bölgelerde toprağın dinlendirilmesi için yapılan bir işlemdir. Bu işlem kapsamında toprak bir yıl ekilir diğer yıl ise boş bırakılarak dinlendirilir. Genelde kuru tarım bölgelerinde uygulanan bu işlem, tarladan daha fazla verim almak için yapılır. Ülkemizde nadas uygulaması 2 yılda bir ürün yerine 3 yılda bir , 3 yılda 2 ürün düzenlemesi yapılarak uygulanmaktadır. Nadas zamanı geldiğinde bazı yem bitkilerinin (

macar fiği, kışlık mercimek, yem bezelyesi vb.)

ekimi yapılabilir.

Nadas programı yukarıda da bahsettiğimiz gibi genelde yağışın yetersiz olduğu, kurak bölgelerde uygulanır. Öneğin Karadeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde bu işleme gerek olmazken İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ihtiyaç vardır.

Kuru tarım için seçilen;

  • Darı,
  • Balkagil,
  • Mısır,
  • Tahıl çeşitleri
  • Bezelye,
  • Fasulye,
  • Bamya,
  • Karpuz gibi bitkilerden yüksek verim alabilmek için erkenci türleri seçmek gereklidir.

Nadas uygulaması sayesinde yukarıda bahsedilen baklagillerin yanı sıra çeşitli tahıl ürünlerini en yüksek kalitede yetiştirebilirsiniz. Nadas uygulamasının amacı yukarıda da bahsettiğimiz gibi toprağı dinlendirerek daha verimli hale getirmektir. Nadas işleminin amaçları genel olarak şunlardır:

  • Toprakta bulunan organik madde miktarını artırmak,
  • Bitki besin maddelerinin alınılabilirliğini sağlamak,
  • Toprakta bulunan zararlı ve yabancı otları yok etmek,
  • Yabancı ot kontrolü yanında zararlı ve hastalıklarla da mücadele etme fırsatı sunar.
  • Nadas yapılarak bir sonraki yıl toprağın rekolte miktarı artırılmaktadır.

  • Ülkemizde nadas uygulaması en çok İç Anadolu Bölgesinde yapılmaktadır.
  • Nadasın en az uygulandığı bölge ise Karadeniz Bölgesidir.
  • Sahil bölgelerinin iç kesimlerinde ise değişen oranlarda (%0-40) nadas uygulaması yapılmaktadır.

Orta Anadolu, Geçit Bölgeleri ve Güneydoğu Anadolu gibi kurak ya da yarı kurak olan bölgelerde her sene 4 milyon hektara yakın alanlar nadasa bırakılmaktadır. Kurak bölgeler olarak bilinen bu bölgelerde ardarda tahıl üretimi yağış eksikliği nedeni ile yapılamaz, üst üste tahıl üretimi yapılamadığından dolayı da, araya bir yıl nadas sokularak nadası takip eden yılın ekim ayına kadar iyi bir çıkış için toprakta nem biriktirilmeye çalışılır.

Kuru tarım alanlarından uygulanan nadasın tipleri yapılma zamanına ve şekline göre aşağıdaki isimlerle adlandırılır:

  • Güz nadası,
  • Yarım nadas,
  • Tam nadas,
  • Kara nadas ve
  • Anızlı nadas gibi çeşitleri vardır.

Nadas Çeşitleri

Nadas Programı

Kara nadas

Ülkemizde en yaygın uygulanan Kara Nadas için toprak işleme Mart veya Nisan ayında başlar, ekim ayına kadar sürer. Tarla hasattan ertesi yıl sonraki ekim zamanına kadar yaklaşık 15 ay boş bırakılır. İlk sürün erken ilkbaharda yapılır.

Tam nadas

İlk toprak işlemenin sonbaharda yapılması hariç kara nadasa benzemektedir. Kara nadasa benzeyen tam nadas uygulaması ülkemizde yaygın değildir.

Yarım nadası

Tarla hasattan, ilkbahara ekimine kadar boş bırakılır. Nadas için ilk işleme sonbahardadır.

Güz nadası

Anız bozmadan, kış ekimine kadar tarlanın birkaç ay boş olduğu, kısa süreli bir nadas türüdür

Anızlı nadas

Erozyonu önlemek ve fazla su biriktirmek için daha fazla anız ve saman bırakılarak yapılır. İlk işleme ilkbahara ve sonbaharda yapılır. Kuru tarım sisteminde kış sonu tarlaya girilebildiği zaman Mart sonu, Nisan başı gibi yapılır. Yabancı otlar büyüdükçe ikileme, üçleme yapılır. Anızlı nadas kara nadasa göre daha faydalıdır.

Bostan nadası

Tam ya da kara nadas uygulanan tarlaya kavun karpuz ekilerek hem

topraktan istifade edilir, hem de gelecek ürün için ot savaşı yapılır. Tarla hasattan ertesi yıl

bostan ekimine kadar boş kalır.

Sebze tarımında 5 yıllık ekim nöbeti öneği;

Ekim nöbeti olarak adlandırılan işlem, bölgenin iklim ve toprak özelliklerine bakıp, en yüksek ve en kaliteli üretimi yapabilmek amacı ile değişik kültür bitkilerinin art arda yetiştirilmesidir.

Ekim nöbeti kavramı için;

  • Münavebe,
  • Nöbetleşme,
  • Ekim sırası,
  • Rotasyon gibi deyimlerde kullanılmaktadır.

1. YIL

2. YIL

3. YIL

4. YIL

5. YIL

SEBZE TÜRLERİ

Havuç

Soğan

Silaj bitkisi (yulaf+fiğ)

Pırasa

Lahana Pancar, tatlı mısır

Soğan

Patates

Havuç

Lahana

Nadas, Baklagil, üçgül

Kırmız pancar

Ispanak

Marul

Ayçiçeği

Hıyar

Ispanak

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.