Kuru Soğan nasıl yetiştirilir? Kuru Soğan yetiştirirken nelere dikkat etmek gerekiyor?

Kuru Soğan nasıl yetiştirilir? Kuru Soğan yetiştirirken nelere dikkat etmek gerekiyor?

Kuru soğan yetiştiriciliğine dair detaylar çiftçiler tarafından merak ediliyor. Peki, kuru soğan nasıl yetiştirilir? Kuru soğan yetiştirirken nelere dikkat etmek gerekiyor? Tüm soruların yanıtı haberimizde…

2 senelik bitki olan soğan, ilk yılında yumru, ikinci yılındaysa tohum olur. Soğan yılda 1 defa ekilen bir bitkidir. Türkiye’de hasat zamanı ise Eylül ile Ekim aylarıdır. Bütün yıl tüketildiği için stoklanmak zorunda olan bir bitki.

Kuru soğan yetiştirirken tarlanın hazırlanması

Sonbahar aylarında doğrudan ekim yapılacağı zaman toprağa 15 – 20 cm derinlikte işlemek gerekiyor. İşlemenin öncesindeyse dekar başına 2 -4 ton yanmış ahır gübresi atmak gerekiyor. Ekimden önce toprak tava geldiği anda işlenmeli.

Kuru soğan yetiştirme teknikleri

Soğan yetiştirirken üç teknik vardır ve soğan yetiştirmesi bu tekniklere göre yapılmalıdır;

  • Doğrudan tohum ekilmesi:

    Aynı vegetasyon periyodunda beş ile altı aylık bir sürede soğanın başları elde ediliyor.
  • Kıska (arpacık) ile yapılan ekimler:

    Arpacılıkla yapılan yetiştirmelerde, birinci sene arpacık elde ediliyor, ikinci sene arpacıklar ekilip baş elde ediliyor.
  • Kuru soğan fidesi ile yapılan ekimler:

    Bu yöntemde de yetiştirilme süresi tohum ekiminde olduğu gibi aynı yöntem ile yapılıyor. Ekildiği sene baş elde ediliyor.

Kuru soğan tohumları nasıl ekilmeli?

  • Öncelikle tarladaki toprak tırmıkla iyice parçalanmalı.
  • Parçalanan toprak sonradan bastırılarak ardından tohum ekilmeli.
  • Ekim yapılırken 500 gr soğan tohumu kullanmak gerekiyor.
  • Ekim yapılması için hava ile toprak sıcaklığı istenilen düzeyde olmalı. Kuru soğan ekimlerinde toprağın 10 ile 12 derece aralığında olması gerekiyor.
  • Bitkilerin sıra aralıkları 20 ile 30 cm olmalı.
  • Soğanlar on cm yüksekliğine ulaştığında sıra üzeri mesafenin ayarlanması için el ile seyreltme yapmak gerekiyor.
  • Yabancı otlar ile zararlılar gibi tehlikelere karşı kimyasal ve geleneksel ilaçlar ile korunma sağlanmalı.

Arpacık soğan tohumları nasıl ekilmeli?

  • Arpacık soğanlarını yetiştirmek için toprağa 1.20 ila 1.5 metre genişliğinde ve 3.5 metre uzunluğunda, zeminden ise 15-20 cm yükseklikte masuralar hazırlanmalıdır.
  • Tahta adı verilen geniş masuralar yardımıyla tohumlar metrekareye 5 gram olacak şekilde tahta üzerinde sırasıra ve serpme yöntemiyle ekilir.
  • Ekim zamanı ise yine toprak ve iklim şartları ve yılın mevsimsel geçişine göre Şubat ve Mart aylarında yapılır.
  • Ekim yapıldıktan sonra ekilen tohumların üstüne ince bir tabaka halinde harç örtülür. Tırmık aracılığıyla tohumlar toprağa aktarılır ve hafif bir şekilde bastırılır.
  • Bu işlemden sonra süzgeçli kovalar ile sulama yapılır.
  • Ekilen tohumlar 10-15 gün içinde çimlenip yüzeye çıkar.
  • Tüm koşulların uygun olması halinde tohumların ekiminde 5-6 ay sonra arpacık soğanlar olgunlaşacaktır.
  • Arpacık soğan ekimi tamamlandıktan sonra toprak nemli tutulmalıdır. Bunun için ya şeffaf bir naylon streç film ile ya da fısfıs yardımıyla toprak nemlendirilmelidir.

Kuru soğanlar ne zaman ekilmeli?

Tohumların ekilmeleri gereken tarihler bölgelere göre farklılık gösteriyor. Akdeniz bölgesinde ekimler 15 Ağustos ile 15 Ekim tarihleri arasında yapılır.

Kısa gün soğan çeşitlerinin ekilmesi gereken tarihler 10 Eylül ile 10 Ekim’dir.

Soğan tohumlarının ekim işlemleri genel olarak ilkbahar, sonbahar ile yaz aylarında yapılmalıdır.

Kuru soğanın gübrelenmesi

Kuru soğan yetiştirirken dönüm başına 4 ile 6 ton baş soğan eldi edilmesi için gereken gübreleme işlemlerinin yapılması gerekiyor. Dekardan 4 ile 6 ton soğan elde etmek için;

  • Dekara on kilogram saf fosfor
  • Dekara on beş kilogram saf azot
  • Dekara on beş kilogram saf potasyum gerekiyor.

Kuru soğanların sulanması

Soğanlar en fazla, baş bağlamadan olgunlaşmaya dek geçen süreçte suya ihtiyaç duyan bitkilerdir. Bu kritik süreçte soğanlar, tam olgunlaşana dek haftanın bir günü sulanmalı. 2 sulamanın arasında geçecek zaman, toprağın bünyesi ile iklim koşullarına göre farklılık gösterebiliyor. Fazla sulama yapıldığı zaman soğanların kökünde çürüme olabileceği için sulama işlemi ölçülü yapılmalı, hemen hemen iki günde bir sprey şişi ile sulanmalıdır.

Kuru soğan ne zaman hasat edilir?

Bölgelere göre ekim zamanı değişiklik gösterse de;

  • Kısa gün soğanlarda 10 Eylül ile 10 Ekim tarihlerinde ekim yapılıyor
  • Orta gün ile uzun gün soğanlarda ise tohumların ekim zamanı Ocak ile Mart aylarında yapılıyor.

Bu aylarda ekilen kuru soğanları sökülmeleri gelişimlerini gözle görülür olarak tamamladıkları zaman başlıyor. Kuru soğan üretimlerinden verim almak için hasattan önce neredeyse bir ya da bir buçuk ay kadar önce sulamanın kesilmesi gerekiyor.

Hasat döneminde kuru baş soğanlar belli bir büyüklüğü alarak yaprakları sararmaya başladığı zaman hasat zamanının gelmiş olduğunu göstermektedir ve üst kısımları kırılarak yatırılıp neredeyse 15 ile 20 gün kadar bekletilir. Ardından baş soğanların dış yapraklarının tamamı kurur ve sonrasında el ile sökülerek soğanlar çıkartılır.

Hasat işleminde soğanlar derhal tarladan toplanmaz. Çıkarılmış olan soğanlar toprakta beş ile on gün tutularak güneş altında kurumaya bırakılır.