23 Aralık 2021 Perşembe 17:26
İşçi çıkarma prosedürü nedir?
Takip Et:

Bir işçiyi işten çıkarma prosedürü, işten çıkarılma nedenine, sözleşmenin belirli süreli mi yoksa sonsuz süreli mi olduğuna ve işin kalıcı mı yoksa geçici mi olduğuna bağlı olarak farklılık gösterir. İşveren, işten çıkarma işlemini doğru ve eksiksiz bir şekilde yürütmeli ve en önemlisi hukuka uygun olmalıdır. Aksi takdirde, işçinin arabulucu aracılığıyla veya daha sonra mahkemeye başvurması halinde, işverenin ortadan kaybolması/yanlış ayrılmasından sonra işe iade, tazminat, ek ücret ve para cezası gibi yaptırımlar uygulanacaktır.Bu nedenlerle, bir kişinin işten çıkarılması için yasanın uygun şekilde uygulanması gerekir. İşten çıkarma prosedürü nasıl olmalıdır?

Yasaya göre işten çıkarma

Bazen eylemlerinden, bazen işveren/işletme kararından, bazen de sebepsiz olarak sigortalının işten çıkarılması gerekebilir. Tüm bu durumlar için geçerli olması gereken ortak kurallar vardır ancak her duruma uygulanması gereken farklı durumlar olabilir. Bu hususları alt başlıklar altında ayrı ayrı ele almak daha doğru olacaktır.

  • 4857 Sayılı İş Kanunu 25/2 bendine göre işten çıkarma adımları

İhbar süresini beklemeye gerek yok.

Sözleşmenin feshi, ihbar süresi beklenmeden derhal ifa edilecektir.

Ancak bunun için davranışın kaydedilmesi gerekir. Rapor, faturanın yürürlük tarihinden itibaren en geç 6 iş günü içinde muhafaza edilmelidir. Aksi takdirde fiil geçersiz olacaktır.

4857/25-2. madde kapsamında işçi ile olan sözleşmenin derhal feshine itiraz edilmesine gerek yoktur. Ancak olay net değilse savunma yapmakta fayda var.

  • İşçinin işletme kararıyla geçerli bir sebeple işten çıkarılması

4857/25-2. madde dışındaki meşru sebeplerle işten çıkarılan işçiler için bu madde derhal fesih gerektirir;

Sebep geçerli ve spesifik olmalıdır. İşçiye özgü eşitsizliklerden kaynaklanmamalıdır.

Gerekçe sigortalıya bildirilmelidir.

İhbar süresi sigortalıya çalışma saatlerine göre verilir.

İş arama izni alınmalıdır.

Yıllık izinleri varsa kullanmaları sağlanır.

İşten çıkarma, uygun SGK çıkış kodunu sağlamalıdır.

Kıdem tazminatı için gerekli şartların oluşması halinde, kıdem tazminatı ile tüm ücret ve diğer alacakların ödenmesinden sonra, işten çıkarılma tarihinden itibaren en geç bir ay içinde işçi tarafından  imzalanması gerekir.

  • Dikkat edilmesi gerekenler ve ortak hükümler

İşten çıkarılan çalışanlar için SGK istifa bildiriminin, istifa tarihinden itibaren en geç 10 gün içinde elektronik ortamda yapılması gerekmektedir.

SGK çıkış koduna göre doğru çıkış kodu verilmelidir. Fesih bildiriminde nihai toplam gelir ve günleri doğru ve eksiksiz olarak doldurmanız gerekmektedir.

İşten çıkarılan tüm çalışanlar için bir vekaletname düzenlenmeli ve çalışan tarafından imzalanmalıdır.

Sigortalıya fesih bildirimi yapamıyorsanız, noter aracılığıyla ikamet adresinize göndermeniz gerekmektedir.

Bir çalışma belgesi düzenleyin ve işçiye verin. İşçi istemese dahi hazır olup adresine göndermesinde fayda vardır.

Toplu işten çıkarma

Çalışan sayısı 20-100 arasında ise  bir aylık dönem içerisinde 10 kişi çıkarılabilir.

Çalışan sayısı 101-300 arasında ise bir aylık dönem içerisinde en az %10 oranında,

301 ve daha fazla ise  bir aylık dönem içerisinde en az 31 işçi çıkardıklarında,

Buna toplu işten çıkarmalar kapsamına girer. Buna göre, bir ay içinde çalışan sayısı üzerinden hesaplanan işten çıkarma sayısı, toplu işten çıkarma kapsamına giren yukarıda belirtilen sınırı aştığında;

Bu durumu (varsa) işçi sendikasına ve işçi ve istihdam bürosuna bildirmek kanunen zorunludur.

İşe son verilmesi nedeniyle toplu işten çıkarma söz konusu ise en az 30 gün önceden Çalışma ve İŞKUR’a bildirilmelidir.

Bildirimin ardından sendika temsilcisi işverenle bir toplantı yapar. İstifayı önlemek için işten çıkarılma nedenlerini işverenle tartışın ve bir rapor hazırlayın.

Fesih bildirimi, Çalışma ve İstihdam Bürosundan bildirim tarihinden 30 gün sonra başlar. Bu nedenle ihbar süresi başvuruları 30 günlük sürenin bitiminden sonra başlamaktadır.

30 günlük ihbar süresinden sonra ihbar süresi kullanılacak olup, izlenecek prosedür yukarıdaki Ortak Hükümler bölümünde anlatıldığı gibidir.

İşçi işten çıkarıldığında nereye başvurmalı?

Kıdem tazminatı ya da diğer alacak şeyler ödenmediği zaman, bunlar için ilk olarak ihtaname çekilmelidir. Daha sonra işveren bu ihtaname süresinde ödemesi gerekenleri ödemediğinde Arabulucuk bürolarına başvurmak gerekiyor. Arabulucu işçi için gerekli hazırlıkları gerçekleştirir. Uzlaşma sağlandığı zaman işçi alacaklarını belirtilen süre içinde alır. Eğer uzlaşma sağlanmazsa durumu tutanak altına aldırmak gerekir ve durum İş Mahkemesi’ne taşınır. En son karar orada verilir.

Tazminatlı işten çıkarma

Tazminatlı şekilde işten çıkarılma olması için çalışanın en az 1 sene boyunca orada çalışması gerekir.Diğer koşullar da sağlanıyorsa çıkış kodu 10 gün içinde çıkışa uygun şekilde verilir. İşten çıkarılma tarihi itibarıyla 30 gün içinde tüm ödenecekler ödenir ve buna ilişkin ibraname hazırlanır. İbraname işçiye imzalatılır ve süreç tamamlanır.

Tazminatsız işten çıkarma

Tazminatsız olarak işten çıkarma için işçinin ya kendi isteğiyle ya da kusurlu sebep ile işten çıkarılması gerekir. Kendi isteğiyle çıkma durumunda tazminat ödenen bazı istisnalar bulunmaktadır. Bunlar;

  • İşçi emeklilik nedeni ile işten çıkıyorsa,
  • Evlilik nedeni ile kadın çalışan işten çıkıyorsa,
  • Askerlik nedeni ile işten çıkılıyorsa,
  • Sağlık nedeni ile işten çıkıyorsa

Bu gibi durumlarda tazminat ödemesi gerçekleşir. Ayrıca 25/2 maddesine göre işten çıkarılan kişiye işsizlik ödeneği verilmemektedir.

 


Son Güncelleme: 23.12.2021 17:26
Takip Et:
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Popüler Haberler