Ayçiçeği yetiştiriciliği nasıl olunur? Ayçiçeği gündönümü tarımı nasıl yapılmaktadır?

Ayçiçeği yetiştiriciliği nasıl olunur? Ayçiçeği gündönümü tarımı nasıl yapılmaktadır?

Ayçiçeği gündönümü tarımı nasıl yapılmaktadır? Konusunda ayçiçeği yetiştiriciliği rehberinde tarla hazırlığı nasıl olur? Ekim nasıl yapılır? Sulama nasıl yapılır? Gübreleme nasıl yapılmaktadır? İlaçlama ve hasat asıl olmaktadır? Satış aşamaları nelerdir? Konularını detayları ile birlikte inceleyeceğiz.

Ayçiçeği yetiştiriciliği nasıl olunur? Rehberinde ayçiçeği yetiştirmek isteyen çiftçiler için tarla hazırlığı nasıl olur? Ekim nasıl yapılır? Ulama nasıl yapılır? Gübreleme nasıl olmaktadır? İlaçlama ve hasat işlemleri nasıl yapılmaktadır? Satış aşamaları nelerdir? Gibi konularda bilgi sahibi olmak isteyen çiftçiler için ayçiçeği rehberini detaylı bir şekilde hazırladık.

Ayçiçeği gündönümü tarımı nasıl yapılmaktadır?

Ayçiçeği yani gündönümü tarımı süresi boyunca çiftçiler tarla hazırlıklarının ardından ekim, sulama, gübreleme, ilaçlama, hasat işlemleri ile satış aşamaları ve bu süreç boyunca ayçiçeğinden yüksek verim alınması için gerekli olan bütün bilgileri detayları ile birlikte öğrenecekleridir.

Ayçiçeği yetiştiriciliği nasıl olunur? Ayçiçeği gündönümü tarımı nasıl yapılmaktadır?

Ayçiçeği yetiştiriciliğinde tarla hazırlığı nasıl yapılmalıdır?

Dünya üzerinde beslenme değerleri yüksek ve en önemli ürün olan Ayçiçek tarım 7 dönüm arazi üzerinde ekim alanı olan ve ülkemizde de yağ açığı yüzdesini büyük oranda kapatan çok önemli bir üründür. Trakya bölgesinde ayçiçeği ekim zamanı Mart ayı gibi başlamaktadır ve Nisan ayı ortasına kadar da ekim çalışmaları devam eder. Çukurova bölgesinde de ayçiçeği ekimi Şubat ayı sonlarında başlar ve Mart ayı sonlarında bitmektedir. Bu tarım işinden yüksek oranda verim alınabilmesi için de istenilen bütün koşulların sağlanmış olması gerekiyor. Ayçiçek tarımında toprak hazırlığı bir önceki ürün olan buğday hasadından sonra Haziran ayından sonra ki dönemlerde toprak işlemesinin çok iyi bir şekilde yapılması gerekiyor. Ayçiçeği dikimi öncesinde toprak hazırlığının önemi burada gelecek tohum ekimi döneminde toprak hazırlığının, toprak yatağının çok iyi bir şekilde hazırlanmış olması verimli bir tarım için en önemli kriterdir. Toprak ile tarla hazırlama işlemlerinde çiftçiler tarafından yapılması gereken en önemli şey ise toprağı doğru bir şekilde hazırlamak ve gerekli olan bütün ilaçlama işlemlerini de yaptıktan sonra ekim işlemlerini gerçekleştirmektir.

  • Ayçiçeği, asitliği yani PH oranı 6.0 ile 7.2 arasında olan topraklarda en iyi şekilde yetişmektedir.
  • Ayçiçeği tohumlarının en iyi şekilde çimlenebilmesi için 8 ile 10 C ‘lik toprak sıcaklığının olması gerekmektedir.
  • Ayçiçeği bitkisi fideleri kotiledon devresinde -4 C sıcaklığa dayanabilmektedir.
  • Ayçiçeği için en iyi yetişme sıcaklıkları ise 21 C ile 24 C arasındadır.

Ön bitki hasadından sonra ayçiçeği ekimi düşünülen tarla soklu pulluk ile 20 santim ile 25 santim derinlikte sürülmesi gerekir.

İlk sürüm işleminin ardından düşen yağışlar sebebi ile tarlada önemli bir otlama görülür ise, bu otlar kültivatör yani kazayağı ile torağı 10 santim ile 15 santim derinlikte işleyerek yok edilmesi gerekmektedir.

Ayçiçeği düzgün bir çıkış için nemli olan bir tohum yatağına ihtiyaç duyar. Bunu sağlayabilmek için de ilkbaharda toprak tava geldiğinde tarla öncelikle kültivatör yani kazayağı sonra da diskaro, tırmık ya da yaylı tırmık ile birlikte 10 santim ile 15 santim derinliğinde işlenerek ekime hazır hale getirilmelidir.

Ayçiçeği yetiştiriciliği nasıl olunur? Ayçiçeği gündönümü tarımı nasıl yapılmaktadır?

Ayçiçeği yetiştiriciliğinde ekim ne zaman yapılmalıdır?

Ayçiçeği yetiştiriciliğinde ekim zamanı toprak ısısı ile yakından ilgilidir. Çimlenmenin iyi olması için toprak ısısının en az 8 C ile 10 C arasında olması gerekiyor. Bu sıcaklıktan daha yüksek bir sıcaklıkta ise tohumların çimlenme ve çıkışı da daha hızlı gerçekleşmektedir. Bölgelerin iklim durumlarına göre ayçiçeği ekim zamanları ise şu şekildedir;

  • Ege Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ayçiçeği ekim zamanı Mart ayıdır.
  • Marmara Bölgesi, Orta Anadolu Bölgesi ile Karadeniz Bölgesinde ayçiçeği ekim zamanı Nisan ayıdır.
  • Doğu Anadolu Bölgesinde de ayçiçeği ekim zamanı Mayıs ayıdır.

O yılın iklim durumu da ayçiçeği akim zamanını belirleme konusunda son derece önemlidir. Gündönümü ekimi, kuru tarım olarak yapılacak olan bir üretimde iklim koşullarına bağlı olarak olabildiğince erken yapılmalıdır.

Ayçiçeği ekiminde hava sıcaklığı nasıl olmalıdır?

Ayçiçeği tohumunun ekilmesinde hava sıcaklığı 10 C ile 15 C arasında olması durumunda ayçiçeği tohumunun toprağa ekilmiş olması gerekiyor. Yani, hava sıcaklığının gündüz 25 dereceye geceleri de 12 derece ile 15 dereceye ulaştığı hava sıcaklıklarında ekilmesi gerekmektedir. Bu uygun hava koşulları sağlandıktan sonra yapılan ekim işleminin ardından ayçiçeği 10 gün ile 15 gün sonra topraktan çıkar ve bu koşullar altında da gelişimini çok iyi bir şekilde tamamlamış olur.

Ayçiçeğinde çıkış, verimin bir göstergesidir. Doğru çıkış ile birlikte en güzel verimi ve yağ oranını yakalamak da mümkündür. Yüzde 50 ‘lere yakın bir yağ oranı içeren üründür ve bitkisel yağ ürünü olarak da bilindiğinden dolayı dünya üzerinde ki en önemli ürünler arasında yer almaktadır.

Erken ekim işlemleri, ayçiçeğinin kış ve ilkbahar yağışlarından da daha iyi bir şekilde yararlanmasını sağlamaktadır.

Ayçiçeği yetiştiriciliğinde gübreleme işlemi nasıl yapılmaktadır?

Ayçiçeği yetiştiriciliğinde toprak hazırlama işlemlerinden sonra gübreleme işlemleri de oldukça büyük öneme sahiptir. Özellikle de Trakya Bölgesinde gübreleme sürecinde potasyum, fosfor ve azot isteği çok fazla görülür. Bu konuda çiftçilerin toprak analizi yaptırmaları da oldukça önemlidir. Toprak analizi yapılmayan arazilerde 15 – 15 – 15 ve 20 – 20 içeriğine sahip olan gübreler kullanılmaktadır. Ayçiçeği için en önemli gübre ise azottur ve azot bitkisinin gelişimini ve vejatatif aksamında en güzel dayanımı sağlaması açısından da bu gübrenin kullanılması gerekmektedir.

Potasyum içeren gübrelerde ayçiçeği gübrelemesinde kullanılmaktadır. Bunu toprak analizi ile yaprak analizi yaptırdıktan sonra potasyum eksikliği durumunda ayçiçeğinde yaprakların kenarlarında kurulaşma ve yaprak ayalarında sararma görülür. Potasyuma bağlı olarak bu eksikliğin giderilmesi için de potasyum içeren gübreler ayçiçeği gübreleme işlemlerinde kullanılmalıdır.

Ayçiçeği üretiminde kuru ve sulu koşullar altında toprağa uygulanabilecek gübre form ve dozlarından uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) şu şekildedir;

  • Gübre formu, amonyum sülfat ( % 21 ) kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 35 ile 40 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 40 ile 45 kg arasındadır.
  • Gübre formu, triple süperfosfat ( % 43 - 46 ) kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 15 ile 20 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 15 ile 20 kg arasındadır.
  • Gübre formu, amonyum nitrat ( % 26 ) kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 30 ile 35 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 35 ile 40 kg arasındadır.
  • Gübre formu, triple süperfosfat kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 15 ile 20 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 15 ile 20 kg arasındadır.
  • Gübre formu, üre ( % 45 - 46 ) kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 16 ile 18 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 18 ile 22 kg arasındadır.
  • Gübre formu, triple süperfosfat ( % 43 - 46 ) kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 15 ile 20 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 15 ile 20 kg arasındadır.
  • Gübre formu, 20 – 20 – 0 ya da kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 30 ile 35 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 35 ile 40 kg arasındadır.
  • Gübre formu, 15 – 15 – 15 kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 30 ile 35 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 35 ile 40 kg arasındadır.
  • Gübre formu, amonyum sülfat ( % 21 N ) kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 10 ile 15 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 10 ile 15 kg arasındadır.
  • Gübre formu, triple süperfosfat ( % 43 - 46 ) kuruda uygulanabilecek olan gübre miktarları ( kg / da ) 5 kg arasındadır ve suluda uygulanabilecek olan gübre miktarları ise ( kg / da ) 5 kg arasındadır.

Bakım aşamasında ise;

  • Seyreltme yani tekleme işlemi yapılır
  • Çapalama işlemi yapılır
  • Yabancı otlar ile mücadele etme işlemi yapılır.

Ayçiçeği yetiştiriciliğinde toprak hazırlığı, gübreleme işlemi ve tohum ekim işlemi de yapıldıktan sonra hasat dönemine kadar bu süreç içerisinde ot ilaçlama işlemi de yapılmalıdır. Ot ilaçlama işlemi yapılmadan önce de ara çapa işlemi yapılmalıdır. Ara çapa işleminde bitkiler 6 ila 10 yaprak dönemine geldikleri zaman bitkiler kendini gösterdiklerinde hem ot ilaçlama işlemi hem de toprak ilaçlama işlemi yapıldıktan sonra yabancı ot temizleme işlemi bitince sıra ara çapa dönemine gelir. Ara çapa işleminde eğer gübreli çapa işlemine gelinmesine gerek duyuluyor ise bitkinin gelişim hızını artıran ve gelişimine artı yönde katkı sağlayan azot takviyesi yapılmalıdır.

Ayçiçeği ekim döneminden sonra 120 gün ile 130 gün geçen dönemi vegatatif bir olum dönemi geçiren bir bitkidir.

Ayçiçeğinde sulama işlemi nasıl olmalıdır?

Sulama işlemi ayçiçeğinin verimini % 50 oranında artıran bir faktördür. Yağmur yağışları olmadığı zamanlarda sulama işlemi yapıldığında % 50 kadar verim alınmaktadır. Ayçiçeği yıl içerisinde 400 ml ile 500 ml arasında yağmur suyu aldığı zaman bitki çok yüksek bir verim elde eder. Kuraklık sebebi ile özellikle de Trakya bölgesinde 120 ml ile 150 ml ‘e kadar düşen yağmur oranları ise verimleri olumsuz etkilemektedir. Ülkemizde de Çukurova, İç Anadolu ile Trakya Bölgesinin muhtelif yerlerinde sulama işlemi yapılır. En önemli sulama sistemi ise salma sulamadır yani karık yöntemidir. Bu şekilde yapılan sulama işleminde daha çok yüksek verim elde edilir.

Ayçiçeği sulama dönemleri ise şu şekildedir;

  • İlk sulama işlemi tabla teşekkülünde yapılır
  • İkinci sulama işlemi çiçeklenme döneminde yapılır
  • Üçüncü sulama işlemi ise süt olum döneminde yapılır

Tek sulama işlemi yapılacaksa eğer yağışa bağlı olarak çiçeklenme dönemi başladığı zaman sulama işlemi yapılmalıdır.

Ayçiçeği yetiştiricisi olan çiftçiler, sulama imkanları var ise ayçiçeği ekili olan tarlalarını özellikle de kurak geçen yıllarda doğru zamanlarda suladıkları zaman dekardan almış oldukları verim de kurak geçen şartlara göre % 100 oranında artış sağlarlar.

Ayçiçeği ekim süreci nasıl olmaktadır?

Ekim süreci içinde makine ayarı doğru bir şekilde yapılmalıdır. Çünkü, ekim sıklığı bitkilerin, sıra arası ve sıra üzeri ekim sıklığı son derece önemlidir. Ekim sıklığı doğru bir şekilde ayarlandığı zaman Ayçiçek verimini de % 10 ile % 15 oranında artırmaktadır.

Ekim sıklığı ise şu şekildedir;

  • Kurak tarımda sıra üzeri yapılan ekim işlemlerinde çok kurak ise eğer 25 cm ile 27 cm aralığında ayarlanmalıdır.
  • Sulu tarımda sıra üzeri yapılan ekim işlemlerinde de 20 cm ile 25 cm aralığında ayarlanmalıdır.

Ayçiçeği çiçeklenme dönemi nasıl olmaktadır?

Ülkemiz genelinde farklı bölgelerde Nisan ayı başı, Mayıs ayı ortası ekim işlemleri yapılan ayçiçeği genellikle Ağustos ayı sonu ile Eylül ayında hasat edilir.

Ayçiçeğine zarar veren böcekler nelerdir?

  • Makaslı böcek ( lethrus brachiicolis )
  • Yeşilkurt ( heliothis armigera )
  • Bozkurtlar ( agrotis ipsilon ve A. segetum )
  • Çayır tırtılı ( loxostege sticticali )

Ayçiçeği hasat dönemi ve depolama işlemi

Ayçiçeği, havaların sıcak ve yağışlı gidişine göre ve erken ekim durumuna göre de çiçeklenmeden 45 gün ile 60 gün sonrasında hasat olumuna gelir. Genel olarak Ağustos ayı sonunda ve Eylül ayında hasat edilen ve ortalama olarak da 120 gün ile 130 günlük bir yetişme periyodu isteyen ayçiçeği, hasat olumu durumuna geldiği zaman sapları, tablaları ile yaprakları tamamen kurur ve kahverengiye dönüşür. Kuruyan tablaların danelerinde ise rutubet oranı % 9,5 ‘i geçmemelidir. Rutubet oranı yüksek olarak hasat edilmiş ise de hasat edilen ürün derhal kurutulmalıdır. Hasat zamanının geciktirilmesi de tanelerin dökülmesini artırır ve kayıplara neden olur. Hasat yapıldığı zaman biçerdöver kayıplarını en aza indirgemek için uygun bir silindir hızı, batörkontrobatör açıklığı, vantilatör ve elek ayarlarının iyi bir şekilde yapılması gerekiyor. Hasat işlemi yapıldığı zaman biçerdöverin ön tablasının ayarlı olması ve uygun yükseklikten zamanında hasat işleminin yapılması oldukça önemli bir noktadır.

Ayçiçeği satış fiyatı nedir?

Ayçiçeği ön alım fiyatı % 40 yağ oranı içeren ayçiçeği için 3.850 TL / ton 'dur.

Ayçiçeği fiyatı şu şekildedir;

  • Ortalama olarak ayçiçeği fiyatı 5.358 TL ‘dir.
  • En düşük olarak ayçiçeği fiyatı 4.801 TL ‘dir.
  • En yüksek olarak ayçiçeği fiyatı 5.751 TL ‘dir.

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.