09 Nisan 2021 Cuma 17:11
Aşı çalışmaları nasıl oluyor? Faz 1 Faz 2 Faz 3 ne demektir?
Takip Et:

 Aşılar, yıllardır üretilmekte ve gerekli durumlarda kullanılmaktadır. Dolayısıyla insanların çoğu aşılara güvenmektedir. Tüm ilaçlarda da olduğu gibi aşılarda da önceden kapsamlı araştırmalar ve deneyler yapılmaktadır.

Gelişme aşamasında olan her aşı için bağışıklık yanıtı tetiklemesi açısından hangi antijenin kullanılması gerektiğinin belirlenmesi için ilk olarak tarama ve değerlendirmeler yapılır. Bu taramalar insanlar üzerinde test edilmez. Testler öncelikle hayvanlar üzerinde yapılmaktadır. Eğer ki hayvanlarda bağışıklık tepkisini tetiklerse insanlarda 3 aşamada test edilir.

Faz 1 klinik deneyler

Bu aşamada az sayıda gönüllü ile aşı güvenliği değerlendirilir. Bunun yanı sıra bağışıklık tepkisinin oluşturduğu doğrulaması ve doğru doz ayarlaması yapılır. Aşılar, bu aşamada genelde genç, sağlıklı ve yetişkin bireylere yapılır.

Faz 2 klinik deneyler

İkinci aşamada bir önceki durumları daha iyi değerlendirmek için birkaç yüz gönüllüye uygulanır. Bu aşamada, gönüllüler, aşının hedef kitlesi ile aynı özelliklere sahip olur. Yaş, cinsiyet gibi. Bu fazda genelde çeşitli yaş gruplarını ve farklı aşı formüllerini değerlendirme amacı ile birden fazla deneme yapılır. Aşı olmayan bir grup, aşılanan gruptaki değişikliklerin aşıya mı atfedildiğini veya tesadüfen mi gerçekleştiğini belirlemek için genellikle bir karşılaştırma grubu olarak faza dahil edilir. Buna

plasebo

denir.

Faz 3 klinik deneyler

Bu aşamada ise aşı, binlerce gönüllüye yapılır. Bunun yanı sıra aşı olmayan lakin plasebo olan gruplara yapılır. Bu sayede aşının mücadele edeceği hastalığa karşı işe yarayıp yaramadığına bakılır. Aşının güvenilirliğini ve işe yararlılığını ölçmek için bu fazda genelde birkaç ülkede işin içine girer.

Faz 2 ve faz 3 denemeleri esnasında çalışmada yer alan gönüllüler, bilim insanları test edilen aşıyı ve plaseboyu kimlerin aldığını bilmez. Buna “körleştirme” denilir. Bunun sebebi ise güvenlik açısından ve performans değerlendirme açısından tarafların birbirinden etkilenmemesidir. Denemeler bittikten sonra bilgilendirme yapılır.

Tüm klinik araştırmalar bitince düzenleyici halk sağlığı politikası onayları için etkinlik ve güvenliğin gözden geçirilmesi de dahil olmak üzere bir sürü işlem yapılır. Her ülkedeki yetkililer çalışma verilerini yakından inceler ve aşının kullanımına izin verip vermeme kararı alırlar.

Herhangi bir aşının onaylanması ve aşı programlarına dahil edilmesi için öncelikle birçok kişi üzerinde etkili olduğu kanıtlanmalıdır. Aşı etkinliği konusunda aşıların uygulandığı insanların hastalıktan arınmış olmaları göz önüne alındığında aşının güvenliği son derece yüksektir.

Aşılar uygulamaya konulunca daha çok takip edilir. Aşıların etkinliğini ve güvenliğini takip eden sistemler vardır. Bu sistem sayesinde bilim insanları uzun zaman geçse de aşıyı takip edebilir. Bu veriler, etkilerini optimize etmek amacıyla aşı kullanımına yönelik politikaları ayarlamak için incelenir ve ayrıca aşının kullanımı boyunca güvenli bir şekilde kontrol edilmesine izin verir.




Son Güncelleme: 09.04.2021 17:11
Takip Et:
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Popüler Haberler