17 Mayıs 2021 Pazartesi 23:56
Kınık Obası nerededir? Kınık boyu hangi devleti kurmuştur?
Takip Et:

TRT 1 ekranlarında yayınlanan Uyanış Büyük Selçuklu dizisi son bölümünde Kınık Obasına yer verdi. Televizyon ekranlarında izleyicisi ile buluşan tarihi dizi binlerce kişi tarafından izlenirken Kınık Obasına yer verilmesinin ardından Kınık tarihini merak etti. Uyanış Büyük Selçuklu dizisi birçok boya ve önemli tarihlere değinirken Türk tarihini doğru göstermeleri izleyicileri sevindiriyor. Melikşah’ın hayatı konu edinirken Selçuklu Devleti dizide gösteriliyor. Yayın hayatına hızla devam eden dizide yeni ayrılan Tuna Hatunun ayrılması dikkat çekerken izleyiciler Kınık Obası nerededir? Kınık boyu hangi devleti kurmuştur? sorularını merak ederken sizler için Kınık Obası hakkında detayları araştırdık.  Kınık obası kuruluşu, nerede oluşu gibi tüm bilgiler haberimizde yer alıyor. işte Kınık Obası hakkında merak edilenler  

Kınık Obası nerededir?

Kâşgarlı Mahmud Oğuz boyları listesinde ilk sırada yer verdiği, damgasını gösterdiği Kınıklar'ı çağının sultanlarının boyu olarak belirtir (Dîvânü lugāti't-Türk, I, 55). Fahreddin Mübârek Şah'ın Târîḫ'indeki (s. 47)

Türklerde ise Kınıklar hareketlenir. Reşîdüddin Fazlullah'ın eserindeki tam ve ayrıntılı liste, aynı zamanda oğuz boyları ile alakalı olduğu görülüyor. Oğuz boyları İslamiyet’ten önce Yavkuylar devrinde sahip olduğu görülüyor.

Ayrıca burada Kınık'ın "her yerde yüce" mânasını taşıdığı, ülüşünün "aşığlu" (koyunun but kısmı) ve onkununun çakır kuşu olduğu kaydedilmiş, damgasının şekli verilmiştir (Câmiʿu't-tevârîḫ, I, 43). İğdir, Büğdüz ve Yıvıka boyları da Deniz Han’ın oğulları arasında yer alıyor.

Türkler tarihinde Kınıklar yabgu (yavku) ya da yabguların beyleri olarak görülüyor. Gazneli Mahmut kendi ülkesinde yaptığı akınlarla kendisini rahatsız eden Karahanlı Hükümetini cezalandırıyor. Bu sayede 1025 yılında Mâverâünnehir'e giriyor. Kınıkların çadırını görüyor ve tehlikenin Selçuk’un oğlu Arslan Yabgu olduğunu öğreniyor.  Kınıklar Türk tarihi boyunca Selçuklu Devleti için önemli bir rol oynarken XVI. yüzyıla ait Osmanlı tahrir defterlerinde Kınıklar'a ait seksen bir yer adı tesbit edilmiştir.

Bu anlamda Anadolu Türk yurdu haline gelir ve Kayı, Avşar gibi birçok boy Kınık boyunun birinci derece tesirli olduğunu açıklar.  Kınık; dokuzar köy Ankara ile Kütahya'da, sekiz köy Sivas, altı köy Hudâvendigâr (Bursa ili) ve Konya, beşer köy Çankırı ile Karahisarısâhib, dörder köy de Malatya ve Kastamonu sancaklarında bulunurdu. Bu köylerde yöreler Kınık nüfüs olarak merkezlere yerleşti. Seyhun boylarına kalan kınık kolları ise Moğol istilasına sebep oldu. Türkmen kümesi Anadolu’ya gelirken Moğalların gelmesi ile Suriye’ye göç edildi.

Yüregir, Kınık, Bayındır ve Salur'dan meydana gelmiş olan Üçoklar, Memlükler'in yanında Çukurova'nın fethine katıldılar. Fetih sonrasında Kınıklar Ceyhan ırmağından Nur dağlarına kadar uzanan geniş topraklarda yurt tuttular. Adana Mesis yolunda göç ederken kınıklar Çukuroava’ya gitmedi ve Suriye bölgesinde kaldı.

1950 yıllarında Kınıkların başında Ebubekir bulunurken idaresinde ise 10.000 atlı olduğu biliniyordu. 1375 Ermeni kralı sis kozanı kuşatırken Kınık beyi ise Sis’i almak için savaş hazırlıyordu.  Üçoklu Türkmenler ise Memlükler’e karşı savaş açtı. 1378 Temür Bey kumandasında ise Memlük yenilgiye uğradı ve hakimiyete son verildi. Memlükler ise Halep Valisi Yelboğa’ı  Kınıkları Yüregirlere saldırtması sonucu Memlük Devleti birlik hareketlere engel oldu.  Kınıklar ise uzun aradıan sonra oymakları ile birlikte iç anadoluya göç etti.  Kınıklar Osmanlı Devleti sonrasında yerleşik hayata geçerken Ceyhan ırmakları gibi yerlerde toprak sulamak gibi çeltik ziraati yaptılar.

 Kaza haline gelen Kınıklar XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar adını ve idare şeklini koruduğu anlaşılmaktadır.  Kınık yöre olmaktan çıkıp kasaba adı oldu. Yapılan incelemelre göre Kınık Kalesi ise kuzey ve doğusunda tahmin edilir. 1547 yılında  mahalle genişler ve beş mahalle haline gelir. Kınık kazasının XVII ve XVIII. yüzyıllarda yoğun bir şekilde iskân çalışmasına mâruz kaldığı ve İfrâz-ı Dulkadriyye Türkmenleri'nden çeşitli cemaatlerin yerleştirilmesine teşebbüs edildiği görülmektedir. Buna rağmen kasaba ve kaza XIX. yüzyılda tamamen ortadan kalkmış, köylerinden pek çoğu harap olmuştur.

Kınıklar ise Suriye’de kalan kolu, Dânişmendli Türkmenleri'nden ve diğer birçok Türkmen oymağı ile birlikte Malatya yöresine göçerek orada yurt tutmuş olup bunlar bugünkü Malatya Türkleri'ni meydana getirdiler. Ankara ve Aydın’da ise Halep Türkmenleri arasında kınık oymakları görülür. 2. Selim devrinde 254 vergi nüfusu vardır Emet oğlu Kırım Kethüda’nın idaresi olduğu bilinir. Sivrihisar yöresinde ise 123 veri nüfusu bulunmaktadır. Aydın sancağında ise 37 vergi evli kınık oymakları bulunur. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde ise çok sayıda kınık adı yaşamaktadır. Önek olarak Kınıkbala, Kınıkdelileri, Kınıkderesi, Kınıkhasan, Kınıkkoz, iki yerde Kınıklar, Kınıklı, Kınıkyeri olmak üzere toplam kırk beş yerde) bulunurken 2000 yılındaki sayıma göre 10.000 üzerinde en çok İzmir’e bağlı çıkmaktadır.


Son Güncelleme: 17.05.2021 23:56
Takip Et:
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Popüler Haberler