09 Mayıs 2021 Pazar 22:39
Kripto para piyasalarında düzenleme nasıl olacak? Kripto paralar nasıl vergilendirilecek?
Takip Et:

Dünyanın birçok ülkesinde geleneksel varlıklar gibi alım satımı yapılan, ticari olan ürünlerde ödeme aracı olarak kullanılmaya başlayan kripto paralar son dönemde Türkiye’de de yoğun talep görürken yatırım aracı oldu. Ancak geçtiğimiz ay Thodex başta olmak üzere bazı kripto para borsasında yaşanan dolandırıcılık olayları sonrasında kriptolar ile ilgili mevzuat ve vergilendirilme kamuoyunda tartışılmaya başladı. Geçtiğimiz haftalarda TCMB tarafından yayınlanan bir yönetmelikle, 30 Nisan 2021 tarihi itibariyle kripto paralarla ödeme yapılamayacak. 

Kripto para mevzuatı hazırlanıyor

Kripto paralar ile ilgili bir mevzuat boşluğu olduğundan ve risklerin devam etmesi TCMB tarafından geçtiğimiz günlerde belirtilmişti. 16 Nisan 2021 tarihinde yayınlanan Merkez Bankası yönetmeliği ile sadece ödemelerde kullanılmaması yasaklanmıştı. Öyle ki birçok kişinin beklediği, oldukça kapsamlı bir mevzuat ve altyapının oluşturulmasıydı. Son dönemde gündemde olan Thodex skandalı ile konu yeniden alevlendi. Bunun üzerine devlet yetkililerinden acil olarak mevzuat düzenlenmesi yapılmasına yönelik açıklamalar yapıldı. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Cemil Ertem, Merkez Bankası, MASAK ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun(SPK) kripto paralarla ilgili düzenlemelere ilişkin çalışmaların olduğunu ve yeni düzenlemenin en kısa süre içerisinde devreye gireceğini belirtmişti.

Kripto para, en genel tanımıyla intenet aracılığı ile kullanılan, hiçbir merkezi otoriteye veya aracı kurumlarla bağlantısı olmayan, şifreli bir yöntem ile dijital şekilde oluşturulan ve dijital ortamda işlem gören sanal paralardır. Piyasaya ilk çıkan kripto para Bitcoin'dir. Bitcoin adı, byte (veri boyutu) ve coin kelimelerinden gelmektedir. Piyasaya Bitcoin haricinde başta Etherum, Bitcoin Cash, Riple, Litecoın, Dash, Neo, İota, Monero, Nem, Zcah olmak üzere binlerce kripto para çıkarıldı. Kripto paranın ticari dünyada kullanımının ve tercih edilmesinin başlıca fırsatları, hükümetlerden bağımsız olması ve sınırlı sayıda üretilmesi nedeni ile düşük enflasyon riski, transfer yapılması amacı ile bir aracı gerektirmemesi, düsük transfer giderleri, kullanım kolaylıgı ve yüksek işlem hızı seklinde açıklanıyor.

Buna karşılık, kripto paralar siber saldırılar karşı güvenlik acığı, kullanıcı ve üreticinin anonim olması, yasa dışı işlemlerde bir ödeme mekanızması olarak kullanılma ihtmal gibi maddelerin yanında ticarı hayatın oldukça değişmesine sebep olacak bir teknoloji söz konusu olduğundan gerek devletler gerekse tüketici acısından tam anlamı ile anlaşılmıyor. Başta ABD, Kanada, İngiltere, Güney Kore gibi ülkelerin Bitcoini mevzuatları doğrultusunda, bazılarıysa yasal bir dayanagı olmadan bir ödeme sekli olarak kabul etti. Türkiyede ise kripto para kullanımı veya üretimi hehangi bir mevzuat kapsamına alınmadı. Şöyle ki kripto paraların bir emtia, menkul kıymet yada para olarak tanımlanması farklı yasal sorumllukları beraberide getirir.

Kripto paralar bir emtia yada para olduğu tartışmaları özellikle vergi mevzuatı açısından oldukça önemli bir yer tutuyor. Kripto paralar ile yapılan ödemeler esa itibari ile bu paranın karşılığı bir ulusal parayla gerçekleştirilmekte. Bu nedenle genel bakıs, kripto paraların aynı altın, gümüs gibi bir emtia şeklinde görülmesine yöneliktir. Kripto paralar sahibine ortaklık yada alacak hakı sunmamasından birer menkul kıymet şeklinde de değerlendirilme imkânı yok. Bunla beraber bir emtia olarak onaylanan kripto para kullanımı vergi mevzutı açısında bir takım sonuçları doğuracak.

-Kripto paraların alınıp satılmasıyla bir gelir oluyorsa bu kazanç vergi mevzutı açısından ticari kazanç kapsamında olacak ve gelir vergisine tabi tutulacaktır.

-Kripto paraların alım satım işlemleri KDV Kanunu'nun 1. Maddesi kapsamında KDV'ye tabi tutulacaktır.

-Sermaye şirketleri tarafından kripto paradan kazanılan gelirler, kurum kazancı şeklinde kurumlar vergisine tabi tutulmakta.

Diğer bir bakış açısına göre ise, kripto paralar finansal raporlarda, süresiz ömrü olan dijital varlık olarak "maddi olmayan duran varlık” (intangibleaset) şeklinde muhasebeleştirilmeli. Bu kapsamda, dönemler itibari ile değer düşüklüğü testine göre herhangi bir değer düşüklüğü varsa, Kâr/Zarar tablosunda döneme ait olarak yansıtılacaktır. Ayrıca, eğer bir değer artışı varsa Kâr-Zarar tablosunda hemen belirtilmeyecektir. Zira herhangi bir satış işlemi anında kâr oluştuğu durumda Kâr-Zarar tablosuna gelir olarak işlenecektir. Ancak Türkiye'de kripto para kullanımı yada üretimi herhangi bir mevzut çerçevesinde henuz düzenlenmiş değil. Öyle ki kripto paranın bir emtia, menkul kıymet yada para olarak tanımlanması beraberinde farklı yasa yükümlülük ve vergilendirme sistemi getirecek.


Son Güncelleme: 09.05.2021 22:39
Takip Et:
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Popüler Haberler